حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

چهارشنبه, ۵ آبان , ۱۴۰۰ 21 ربيع أول 1443 Wednesday, 27 October , 2021 ساعت تعداد کل نوشته ها : 55 تعداد نوشته های امروز : 1 تعداد اعضا : 1 تعداد دیدگاهها : 1×
  • search

    Generic selectors
    Exact matches only
    Search in title
    Search in content
    Filter by Categories
    شرح تبصره
    فرهنگ
    اصول فقه
    شرح بهجة المرضیه جلد 1
    شرح هدایه فی النحو
    الموجز فی اصول الفقه
    اجتماعی
    علوم قرآنی (التمهید)
    شرح لمعه
    فقه حج
    کتاب اصول فقه
    سیاسی
    اخبار
    مذهبی
    هدایة فی النحو . نموداری
    حوزه علمیه
    دانشگاه
    ویژه خبری
    قرآن کریم
    قرآن
    صرف
    نحو
    بلاغت
    فقه
  • کتاب الحج استاد حمید رضا امینی  جلسه ۲
    02 شهریور 1400 - 7:00
    شناسه : 139
    بازدید 351
    5
    صدر بازار اصفهان حَـجّ در لغت حَـجّ در اصطلاح شرع فرقِ حَـجّ و حِـجّ : وجوب حج بر مستطیع اقسام استطاعت : افرادِ متعلَّق وجوب فوری بودن حَـجّ فوری بودن مقدمات حَـجّ فوریّت در حرکت با اولین کاروان ترجمه و شرح مطلب شرح فوریّت حَـجّ شرح فوریّت مقدمات حَـجّ فوریّتِ حرکت با اولین کاروان
    ارسال توسط : نویسنده : حمید رضا امینی منبع : حوزه علمیه اصفهان
    پ
    پ

     کتابُ الحجّ

    جلسه دوّم

    https://bayanbox.ir/view/4963341095878816874/002.png

    https://bayanbox.ir/view/6990364449040579777/hadith-line.png

    فهرست

    و فیه فصول

    الفصل الأول فی شرائطه و أسبابه :

    الفصل الثانی فی أنواع الحج :

    الفصل الثالث فی المواقیت :

    الفصل الرابع فی أفعال العمره :

    الفصل الخامس فی أفعال الحج :

    الفصل السادس فی کفارات الإحرام :

    الفصل السابع فی الإحصار و الصد :

    خاتمه

    تجب العمره على المستطیع إلیها سبیلا بشروط الحج

    \

    فصل اول

    (کتاب الحج و فیه فصول : الأول فی شرائطه وأسبابه) : (یجب الحج على المستطیع) بما سیأتی (من الرجال والنساء والخناثی على الفور) بإجماع الفرقه المحقه، و تأخیره کبیره موبقه. والمراد بالفوریه و وجوب المبادره إلیه فی أول عام الاستطاعه مع الإمکان. وإلا ففیما یلیه، وهکذا… ولو توقف على مقدمات من سفر وغیره وجب الفور بها على وجه یدرکه کذلک. ولو تعددت الرفقه فی العام الواحد وجب السیر مع أولاها، فإن أخرعنها وأدرکه مع التالیه، وإلا کان کمؤخره عمدا فی استقراره.

    حَـجّ در لغت

    به معنای مطلق قصد می باشد

    حَـجّ در اصطلاح شرع

    قصدِ تَشَرُّف به مکه معظمه و زیارت خانه خدا در زمان معین و انجام اعمالی است که با ترتیب خاص و شرایط مخصوصی بنحوی که خداوند متعال دستور فرموده، می باشد.

    فرقِ حَـجّ و حِـجّ :

    کلمه حَـجّ به فتح حاء در یک لغت آمده

    که به فتح آن مصدر است یعنی قصدِ زیارت

    و کلمه حِـجّ به کسر حاء در لغت دیگر آمده 

     بکسر، اسم مصدر است که نتیجه آن قصد باشد یعنی زیارت مقصود

    نکته :

    و آنچه به مقتضای آیه شریفه بر مردم واجب است

    حِـجّ البیت است یعنی زیارت قصد شده، نه فقط قصد زیارت

    پس حَـجّ (به فتح حاء) مقدمه و پیش قراول حِـجّ (به کسرحاء) است

    که نه قصد تنها کافی است و نه زیارت بی قصد و بی حساب.

    هفت فصل

    جناب مصنف مسائل حج را در هفت فصل بیان می فرماید :  فصل اول در بیان شرایط حج  (چه شرایط وجوب و چه شرایط صحت آن)  و بیان اسباب حج یعنی اموری که حج را واجب می کنند مثل :  نذر و عهد و قسم و نیابت از کسی.

    وجوب حج بر مستطیع

    یجب الحج على المستطیع..

    کسی که مستطیع باشد (یعنی توانایی حج دارد توانایی مالی و بدنی و راهی ) چه مرد و چه زن و چه خنثی، واجب است حج برود و وجوب آن فوری است به اجماع علمای شیعه، و تأخیر آن از سالی که بر او واجب شده، گناه کبیره (کمرشکن) هلاک کننده است هر چند در سال بعد بجا آورد.

    اقسام استطاعت :

    ۱) استطاعت مالی

    ۲) استطاعت بدنی

    ۳) استطاعت راهی

    افرادِ متعلَّق وجوب

    ۱) مرد

    ۲) زن

    ۳) خنثی

    فوری بودن حَـجّ

    ومقصود از فوری بودن آن این است که کسی که در موسم حَـجّ مستطیع باشد باید همان سال اول استطاعت برود و اگر در آن سال ممکن نشد باید در سال بعد برود و هکذا در سال های بعد.

    فوری بودن مقدمات حَـجّ

    و اگر چنانچه حَـجّ او مقدماتی لازم دارد از قبیل سفر و غیر آن، باید فوراً اقدام به آن مقدمات کند بطوری که به حج آن سال برسد و اگر در آن سال ممکن نشد برای سال بعد برسد.

    فوریّت در حرکت با اولین کاروان

    و اگر چنانچه در یک سال، چند قافله برای حج بود باید با اولین کاروان برود و اگر عمداً با آن نرود و با کاروان دوم رفت چنانچه به حج برسد اشکالی ندارد، و اگر به حج نرسید همچون کسی که عمداً حجش را از آن سال استطاعت تأخیر انداخته، خواهد بود در اینکه وجوب حج به عهده اش باقی است هر چند استطاعت او از بین برود پس به هر زحمتی که هست باید در سال بعد به حج برود.

    در حالی که اگر با اولین کاروان میرفت و احیانا به واسطه پیش آمدی در سفر، به حج آن سال نرسد اگر استطاعت او از بین برود، وجوب حج هم از عهده اش ساقط می شود و واجب نیست در سال بعد به حج برود.

    ترجمه و شرح مطلب 

    یعنی واجب می شود عمل حج بر کسی که استطاعت پیدا کرده (از توانایی مالی و بدنی و راهی) من الرجال .. یعنی کسی که مستطیع است از مردان و زنان و خنثی ها على الفور یعنی وجوب آن، فوری است به اتفاق جماعت فقهاء محقه یعنی شیعه، و تأخیر آن (از سال اول استطاعت) گناه کبیره هلاک کننده است (و هلاک کننده بودن آن کنایه از شدت عذاب آن گناه در روز قیامت، و در دنیا هم مورد بازخواست قرار می گیرد پس کسی که حج را تأخیر بیندازد بمانند کسی است که هلاک شده).

    شرح فوریّت حَـجّ

    والمراد بالفوریه.. یعنی مقصود از فوری بودن وجوب حج، این است که باید شتاب کند به سوی حج در اولین سال استطاعت در صورت امکان، و اگر در آنسال ممکن نشد باید در سال بعد برود و هکذا (اگر در آن سال هم ممکن نشد، در سال سوم برود)

    شرح فوریّت مقدمات حَـجّ

    ولو توقف.. یعنی و اگر عمل حج، موقوف بر مقدماتی از قبیل سفر و غیر آن، باشد باید شتاب کند به سوی تحصیل مقدمات بطوری که حج را درک کند در سال اول استطاعت در صورت امکان، و گرنه در سال بعد و غیره مثل تهیه وسائل سفر

    فوریّتِ حرکت با اولین کاروان

    و لو تعددت.. یعنی اگر چند قافله در یک سال بود باید با اولین قافله برود پس اگر تأخیر انداخت از آن قافله و حج را با قافله بعدی درک کرد (اشکالی نیست) و گرنه اگر با قافله دوم، حج را درک نکند هر آینه بمانند کسی که عمداً حج را تأخیر انداخته خواهد بود ، در اینکه وجوب حج بر عهده او مستقر است (هر چند استطاعت او از بین برود پس به هر زحمتی که هست باید در سال بعد برود)

    اللمعه الدمشقیه فی فقه الإمامیه، صفحه : ۶۳‌  کِتَابُ الْحَجِّ‌

    [الفصل] الْأَوَّلُ:یَجِبُ الْحَجُّ عَلَى الْمُسْتَطِیعِ‌

     [الفصل] الْأَوَّلُ:یَجِبُ الْحَجُّ عَلَى الْمُسْتَطِیعِ‌مِنَ الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ وَ الْخَنَاثَى عَلَى الْفَوْرِ مَرَّهً بِأَصْلِ الشَّرْعِ، وَ قَدْ تَجِبُ بِالنَّذْرِ وَ شِبْهِهِ وَ الاسْتِئْجَارِ وَ الْإِفْسَادِ وَ یُسْتَحَبُّ تَکْرَارُهُ وَ لِفَاقِدِ الشَّرَائِطِ، وَ لَا یُجْزِى کَالْفَقِیرِ وَ الْعَبْدِ بِإِذْنِ مَوْلَاهُ، وَ شَرْطُ وُجُوبِهِ الْبُلُوغُ وَ الْعَقْلُ وَ الْحُرِّیَّهُ وَ الزَّادُ وَ الرَّاحِلَهُ وَ التَّمَکُّنُ مِنَ الْمَسِیرِ، وَ شَرْطُ صِحَّتِهِ الْإِسْلَامُ، وَ شَرْطُ مُبَاشَرَتِهِ مَعَ الْإِسْلَامِ التَمْیِیزُ. وَ یُحْرِمُ الْوَلِیُّ عَنِ غَیْرِ الْمُمَیِّزِ نَدْباً، وَ یُشْتَرَطُ فِی صحَّتِهِ مِنَ الْعَبْدِ إِذْنُ الْمَوْلَى، وَ شَرْطُ صِحَّهِ النَّدْبِ مِنَ الْمَرْأَهِ إِذْنُ الزَّوْجِ، وَ لَوْ أُعْتِقَ الْعَبْدُ أَوْ بَلَغَ الصَّبِیُّ أَوْ أَفَاقَ الْمَجْنُونُ قَبْلَ أَحَدِ الْمَوْقِفَیْنِ صَحَّ وَ أَجْزَأَهُ عَنْ حِجَّهِ الْإِسْلَامِ، وَ یَکْفِی الْبَذْلُ فِی تَحَقُّقِ الْوُجُوبِ وَ لَا یُشْتَرَطُ صِیغَهٌ خَاصَّهٌ.فَلَوْ حَجَّ بِهِ بَعْضُ إِخْوَانِهِ أَجْزَأَهُ عَنِ الْفَرْضِ،وَ یُشْتَرَطُ وُجُودُ مَا یَمُونُ بِهِ عِیَالَهُ الْوَاجِبِی النَّفَقَهِ‌إِلَى حِینِ رُجُوعِهِ، وَ فِی اسْتِنَابَهِ الْمَمْنُوعِ بِکِبَرٍ أَوْ مَرَضٍ أَوْ عَدُوٍّ قَوْلَانِ، وَ الْمَرْوِیُّ عَنِ عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلَامُ ذَلِکَ، ‌وَ لَوْ زَالَ الْعُذْرُ حَجَّ ثَانِیاً. وَ لَا یُشْتَرَطُ الرُّجُوعُ إِلَى کِفَایَهٍ عَلَى الْأَقْوَى، وَ لَا فِی الْمَرْأَهِ الْمَحْرَمُ، وَ یَکْفِی ظَنُّ السَّلَامَهِ. وَ الْمُسْتَطِیعُ یُجْزِئُهُ الْحَجُّ مُتَسَکِّعاً، وَ الْحَجُّ مَاشِیاً أَفْضَلُ إِلَّا مَعَ الضَّعْفِ عَنِ الْعِبَادَهِ فَالرُّکُوبُ أَفْضَلُ، فَقَدْ حَجَّ الْحَسَنُ عَلَیْهِ السَّلَامُ مَاشِیاً مِرَاراً، وَ قِیلَ: إِنَّهَا خَمْسَهٌ وَ عِشْرُونَ حِجَّهً، وَ الْمَحَامِلُ تُسَاقُ بَیْنَ یَدَیْهِ.وَ مَنْ مَاتَ بَعْدَ الْإِحْرَامِ وَ دُخُولِ الْحَرَمِ أَجْزَأَهُ‌، وَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِکَ وَ کَانَ قَدِ اسْتَقَرَّ فِی ذِمَّتِهِ قُضِیَ عَنْهُ مِنْ بَلَدِهِ فِی ظَاهِرِ الرِّوَایَهِ، فَلَوْ ضَاقَتِ التَّرِکَهُ فَمِنْ حَیْثُ بَلَغَتْ وَ لَوْ مِنْ الْمِیقَاتِ.وَ لَوْ حَجَّ ثُمَّ ارْتَدَّ‌ثُمَّ عَادَ لَمْ یُعِدْ عَلَى الْأَقْرَبِ، وَ لَوْ حَجَّ مُخَالِفاً ثُمَّ اسْتَبْصَرَ لَمْ یُعِدْ إِلَّا أَنْ یُخِلَّ بِرُکْنٍ، نَعَمْ یُسْتَحَبُّ الْإِعَادَهُ.الْقَولُ فِی حَجِّ الْأَسْبَابِ:لَوْ نَذَرَ الْحَجَّ وَ أَطْلَقَ کَفَتِ الْمَرَّهُ‌وَ لَا تُجْزِئُ عَنْ حِجَّهِ الْإِسْلَامِ، وَ قِیلَ: إِنْ نَوَى حِجَّهَ النَّذْرِ أَجْزَأَتْ وَ إِلَّا فَلَا. وَ لَوْ قَیَّدَ بِحِجَّهِ الْإِسْلَامِ فَهِیَ وَاحِدَهٌ وَ لَوْ قَیَّدَ غَیْرَهَا فَهُمَا اثْنَتَانِ وَ کَذَا الْعَهْدُ وَ الْیَمِینُ، وَ لَوْ نَذَرَ الْحَجَّ مَاشِیاً وَجَبَ وَ یَقُومُ فِی الْمِعْبَرِ، فَلَوْ رَکِبَ طَرِیقَهُ أَوْ بَعْضَهُ قَضَى مَاشِیاً، وَ لَوْ عَجَزَ عَنِ الْمَشْیِ رَکِبَ وَ سَاقَ بَدَنَهً.وَ یُشْتَرَطُ فِی النَّائِبِ‌الْبُلُوغُ وَ الْعَقْلُ وَ الْخُلُوُّ مِنْ حَجٍّ وَاجِبٍ مَعَ التَّمکُّن مِنْهُ وَ لَوْ مَشْیاً وَ الْإِسْلَامُ وَ إِسْلَامُ الْمنُوبِ عَنْهُ وَ اعْتِقَادُهُ الْحَقَّ إِلَّا أَنْ یَکُونَ أَبَا النَّائِبِ.وَ یُشْتَرَطُ نِیَّهُ النِّیَابَهِ مِنْهُ وَ تَعَیُّنُ الْمَنُوبِ عَنْهُ قَصْداً، وَ یُسْتَحَبُّ لَفْظاً عِنْدَ الْأَفْعَالِ، وَ تُبْرَأُ ذِمَّتُهُ لَوْ مَاتَ مُحْرِماً بَعْدَ دُخُولِ الْحَرَمِ وَ إِنْ خَرَجَ‌ ‌مِنْهُ بَعْدُ، وَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِکَ اسْتُعِیدَ مِنَ الْأُجْرَهِ بِالنِّسْبَهِ، وَ یَجِبُ الْإِتْیَانُ بِمَا شُرِطَ عَلَیْهِ حَتَّى الطَّرِیقِ مَعَ الْغَرَضِ، وَ لَیْسَ لَهُ الاسْتِنَابَهُ إِلَّا مَعَ الْإِذْنِ صَرِیحاً أَوْ إِیقَاعُ الْعَقْدِ مُقَیَّداً بِالْإِطْلَاقِ، وَ لَا یَحُجُّ عَنْ اثْنَیْنِ فِی عَامٍ، وَ لَوِ اسْتَأْجَرَاهُ لِعَامٍ فَسَبَقَ أَحَدُهُمَا صَحَّ السَّابِقُ وَ إِنْ اقْتَرَنَا بَطَلَا، وَ تَجُوزُ النِّیَابَهُ فِی أَبْعَاضِ الْحَجِّ، کَالطَّوَافِ وَ السَّعْیِ وَ الرَّمْیِ مَعَ الْعَجْزِ، وَ لَوْ أَمْکَنَ حَمْلُهُ فِی الطَّوَافِ وَ السَّعْیِ وَجَبَ وَ یُحْتَسَبُ لَهُمَا.وَ کَفَّارَهُ الْإِحْرَامِ فِی مَالِ الْأَجِیرِ وَ لَوْ أَفْسَدَ حَجَّهُ قَضَى فِی الْقَابِلِ، وَ الْأَقْرَبُ الْإِجْزَاءُ، وَ یَمْلِکُ الْأُجْرَهَ.وَ یُسْتَحَبُّ إِعَادَهُ فَاضِلِ الْأُجْرَهِ، وَ الْإِتْمَامُ لَهُ لَوْ أَعْوَزَ وَ تَرْکُ نِیَابَهِ الْمَرْأَهِ الصَّرُورَهِ وَ الْخُنْثَى الصَّرُورَهِ، وَ یُشْتَرَطُ عِلْمُ الْأَجِیرِ بِالْمَنَاسِکِ وَ قُدْرَتُهُ عَلَیْهَا وَ عَدَالَتُهُ فَلَا یُسْتَأْجَرُ فَاسِقٌ وَ لَوْ حَجَّ أَجْزَأَهُ، وَ الْوَصِیَّهُ بِالْحَجِّ تَنْصَرِفُ إِلَى أُجْرَهِ الْمِثْلِ وَ یَکْفِی الْمَرَّهُ إِلَّا مَعَ إِرَادَهِ التَّکْرَارِ.وَ لَوْ عَیَّنَ الْقَدْرَ وَ النَّائِبَ تَعَیَّنَا، وَ لَوْ عَیَّنَ لِکُلِّ سَنَهٍ قَدْراً وَ قَصَرَ کُمِّلَ مِنَ الثَّانِیَهِ فَإِنْ لَمْ تَسَعْ فَالثَّالِثَهُ، وَ لَوْ زَادَ حُجَّ مَرَّتَیْنِ فِی عَامٍ مِنَ اثْنَیْنِ. وَ الْوَدَعِیُّ الْعَالِمُ بِامْتِنَاعِ الْوَارِثِ یَسْتَأْجِرُ عَنْهُ مَنْ یَحُجُّ أَوْ بِنَفْسِهِ، وَ لَوْ کَانَ عَلَیْهِ حِجَّتَانِ إِحْدَیهُمَا نَذْرٌ فَکَذَلِکَ إِذِ الْأَصَحُّ أَنَّهُمَا مِنَ الْأَصْلِ، وَ لَوْ تَعَدَّدُوا وُزِّعَتْ، وَ قِیلَ: یَفْتَقِرُ إِلَى إِذْنِ الْحَاکِمِ، وَ هُوَ بَعِیدٌ.

    ثبت دیدگاه

    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.