حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

شنبه, ۱۳ آذر , ۱۴۰۰ 29 ربيع ثاني 1443 Saturday, 4 December , 2021 ساعت تعداد کل نوشته ها : 76 تعداد نوشته های امروز : 0 تعداد اعضا : 1 تعداد دیدگاهها : 1×
  • search

    Generic selectors
    Exact matches only
    Search in title
    Search in content
    Filter by Categories
    شرح هدایه فی النحو
    شرح بهجة المرضیه جلد 1
    اجتماعی
    الموجز فی اصول الفقه
    علوم قرآنی (التمهید)
    فقه حج
    شرح لمعه
    سیاسی
    کتاب اصول فقه
    اخبار
    مذهبی
    هدایة فی النحو . نموداری
    کتاب النذر
    فرهنگ
    شرح تبصره
    اصول فقه
    حوزه علمیه
    دانشگاه
    ویژه خبری
    قرآن
    قرآن کریم
    صرف
    نحو
    بلاغت
    فقه
  • کتاب الحج استاد حمید رضا امینی جلسه۸
    09 شهریور 1400 - 7:00
    شناسه : 118
    بازدید 256
    7
    شرط صحت و مباشرت حجّ استثنائات اموال عیناً و قیمةً : شرط دیگر امکان رفتن به حج شرطِ امکانِ رفتن به حج 1) سلامت مزاج 2) باز بودن راه 3) وُسعت وقت 2) شرط صحئئئّت حج إسلام شرط صحّت حجّ 3) شرط مباشرت حج اسلام و تمییز شرط مباشرتتمییز شرط مباشرت بچه مُمَیِّز بچه و دیوانه کسانی که بر بچّه ولایت دارند مباشرت ولیّ برای غیر ممیز و دیوانه إحرام ولیّ از طرف غیر ممیز و دیوانه تَلبیه غیرمُمَیز و دیوانه
    ارسال توسط : نویسنده : حمید رضا امینی منبع : حوزه علمیه اصفهان
    پ
    پ

    کتابُ الحجّ

    جلسه هشتم

    https://bayanbox.ir/view/4963341095878816874/002.png

    https://bayanbox.ir/view/6990364449040579777/hadith-line.png

    \

    موارد استثناء شده از اموال

    و یستثنى له من جمله ماله داره، و ثیابه، و خادمه و دابته، و کتب علمه اللائقه بحاله ، کما و کیفا عینا و قیمه ، و التمکن من المسیر بالصحه، و تخلیه الطریق، و سعه الوقت

    استثنائات اموال عیناً و قیمهً : 

    عیناً و قیمهً : 

    یعنی این چند چیز مذکور ، استثناء  شده اند چه عین آنها و چه قیمت آنها (یعنی اگر عین آنها را دارد، خود آنها مستثنی هستند و واجب نیست بفروشد برای حج ، و اگر عین آنها را ندارد بلکه پول آنها را دارد، پول آنها مستثنی است یعنی با داشتن پول آنها ، مستطیع نیست تا واجب باشد پول آن را خرج تهیه زاد و راحله برای حج کند بلکه آن پول را صرف کند برای خرید خانه و یا لباس و کتب علمی).

    شرط دیگر امکان رفتن به حج

    والتمکن من المسیر..

    یعنی (شرط دیگر وجوب حج) امکان رفتن به حج، به اینکه سالم باشد (از نظر مزاجی و مریض نباشد) و راه مکه باز باشد و وسعت وقت (به اندازه ای که بتواند خود را به مکه برساند و اعمال حج بجا آورد) داشته باشد.

    شرطِ امکانِ رفتن به حج

    ۱) سلامت مزاج

    ۲) باز بودن راه

    ۳) وُسعت وقت

     

    ۲) شرط صحّت حج

    و شرط صحته الإسلام فلا یصح من الکافر و إن وجب علیه،

    إسلام شرط صحّت حجّ

    و شرط صحته الإسلام …

     شرط صحت حج ، مسلمان بودن است پس حج از شخص کافر ، صحیح نیست هر چند بر او واجب می باشد (یعنی بر کافر واجب است حج در صورتی که مستطیع شود، زیرا چنانکه مکرر دانسته شده بر کافر ، واجبات دین واجب است و مکلف به فروع است و خطابات شامل او هم میباشد و باید مانع را که کفر باشد از خودش بر طرف سازد تا عمل از او صحیح واقع شود پس اگر حج را در حال کفر بجا آورد صحیح نیست مانند بقیه عبادات که بجا آورد هر چند کافری باشد که معتقد وجوب آن بوده و با تمام شرایط معتبره با قصد قربت بجا آورد باز صحیح نیست، زیرا اسلام شرط صحت آن می باشد).

    ۳) شرط مباشرت  حج

    و شرط مباشرته مع الإسلام و ما فی حکمه التمییز فیباشر أفعاله‌    الممیز بإذن الولی

    اسلام و تمییز شرط مباشرت
    و شرط مباشرته، مع الاسلام…

    شرط مباشرت حج، (که خود شخصا می خواهد حج بجا آورد) علاوه بر مسلمان بودن، این است که قوه تمییز (و جداسازی) داشته باشد یعنی آن کسی می تواند افعال حج را خودش بجا آورد که قوه تشخیص و جدا سازی ارکان و اجزاء حج و شرایط آن را داشته باشد پس بنابراین چون حج بر بچه ممیز که قوه تمییز دارد مستحب میباشد اگر بخواهد حج بجا آورد می تواند (در صورتی که ولى او اجازه حج دهد) خودش افعال حج را بجا آورد و لازم نیست ولی او اعمال حج را بر او جاری سازد بخلاف بچه غیر ممیز  که اگر ولی او مثل پدر بخواهد او را حج بدهد که برای پدر مستحب است، باید پدر مباشرت در کارهای حج بچه داشته باشد و اعمال حج را بر او جاری سازد).

    تمییز شرط مباشرت
    و شرط مباشرته…

    شرح : یعنی شرط اینکه صحیح باشد خودش کارهای حج را انجام دهد (دو چیز است که آن عبارت است از:) علاوه بر اسلام – و چیزی که در حکم اسلام است به اینکه تمییز داشته باشد (که ارکان و اجزاء حج را از شرایط آن تشخیص بدهد)

    بچه مُمَیِّز

    پس بنابراین، بچه ممیز (اگر بخواهد حج بجا آورد ، که برای او مستحب است) صحیح است خودش انجام دهد أفعال حج را البته به اجازه ولی اش

    بچه و دیوانه

    و ما فی حکمه

    شارح این جمله را اضافه کرده تا حج بچه و دیوانه هم داخل شود ، زیرا بعضی از فقهاء معتقدند که شرط تحقق اسلام و اطلاق مسلمان بر انسان این است که شخص، مکلف باشد پس غیر مکلف مثل بچه و دیوانه هر چند معترف به احکام اسلام باشند ، در حقیقت مسلمان نیستند بلکه در حکم مسلمانند

    نکتــه :

    در حج مستحبی پسر نابالغ ، اجازه ولی او شرط می باشد.

    و مقصود از ولی در اینجا گفته اند آن کسی است که ولایت دارد تصرف در مال بچه یا مجنون کند

    مثل پدر و جد و وصی پدر و جد ، و حاکم شرع و امین حاکم و وکیل حاکم.

    کسانی که بر بچّه ولایت دارند

    ۱) پدر 

    ۲) جدّ

    ۳) وصیّ پدر 

    ۴) وصیّ جدّ

    ۵) حاکم شرع

    ۶) امین حاکم

    ۷) وکیل حاکم

    حجّ بچّه غیر مُمَیّز

    و یحرم الولی عن غیر الممیز  إن أراد الحج به ندبا طفلا کان، أو مجنونا، محرما کان الولی، أم محلا، لأنه یجعلهما محرمین بفعله، لا نائبا عنهما فیقول: اللهم إنی أحرمت بهذا إلى آخر النیه ..

    استحباب حج بچه غیر ممیز و دیوانه
    و یحرم الأولى عن غیر…

     از آنجا که بر ولیِّ بچه غیر مُمَیّز و دیوانه ، مستحب است آنها را حجّ بدهد و از طرفی چون بچه و دیوانه قوه تمییز ندارند و قصد حقیقی از آنها ممکن نیست

    مباشرت ولیّ برای غیر ممیز و دیوانه

    فلذا ولیّ اگر بخواهد آنها را حج بدهد باید خودش مباشرت در کارهای حج آنها نماید و اعمال حج را بر آنها جاری سازد

    إحرام ولیّ از طرف غیر ممیز و دیوانه

    به این کیفیت که ابتدا از طرف بچه و یا دیوانه احرام ببندد به این معنی که نیّت إحرام او را بکند (به این صورت که بگوید: خدایا به این بچه یا دیوانه، احرام می بندم و به این کار ، بچه را مُحرِم قرار می دهد

    تَلبیه غیرمُمَیز و دیوانه

    سپس بچه را امر کند به گفتن تلبیه (به این معنی که جمله «لبیک اللهم لبیک» تا آخر را به او تلقین کند که بچه بگوید) اگر بچه بتواند بگوید و اگر نتواند، خود ولی از طرف او بگوید.

    لباس احرام و ترک محرمات و طواف

    سپس دو لباس احرام را به بچه بپوشاند و از چیزهایی که در حال احرام باید ترک شود پرهیزش دهد و وقتی خواست او را طواف دهد صورت وضویی به او بدهد (چون وضوی حقیقی از او ممکن نیست، زیرا نمی تواند نیت کند) و سپس او را وا دارد به طواف که خود بچه طواف کند یا اینکه او را طواف دهد به اینکه بچه را از عقبش براند یا اینکه دست او را بگیرد و بِکِشد و طواف دهد. و اگر به هیچکدام از اینها نشد، نایب بگیرد برای بچه در طواف ، و دو رکعت نماز طواف را در صورتی که بچه کمتر از شش سال داشته باشد خود ولی به جای او بخواند، و اگر چنانچه بچه را امر کند به اینکه صورت نمازی بجا آورد بهتر است. و همچنین در سایر کارهای حج امرکند تا بچه بجا آورد در صورتی که بچه بتواند انجام دهد و اگر نتواند خود ولی به نیابت از بچه انجام دهد. و وقتی این کارها را ولی بر بچه جاری کرد، ثواب یک حج به ولی می دهند.

    اللمعه الدمشقیه فی فقه الإمامیه، صفحه : ۶۳‌  کِتَابُ الْحَجِّ‌

    [الفصل] الْأَوَّلُ:یَجِبُ الْحَجُّ عَلَى الْمُسْتَطِیعِ‌

     [الفصل] الْأَوَّلُ:یَجِبُ الْحَجُّ عَلَى الْمُسْتَطِیعِ‌مِنَ الرِّجَالِ وَ النِّسَاءِ وَ الْخَنَاثَى عَلَى الْفَوْرِ مَرَّهً بِأَصْلِ الشَّرْعِ، وَ قَدْ تَجِبُ بِالنَّذْرِ وَ شِبْهِهِ وَ الاسْتِئْجَارِ وَ الْإِفْسَادِ وَ یُسْتَحَبُّ تَکْرَارُهُ وَ لِفَاقِدِ الشَّرَائِطِ، وَ لَا یُجْزِى کَالْفَقِیرِ وَ الْعَبْدِ بِإِذْنِ مَوْلَاهُ، وَ شَرْطُ وُجُوبِهِ الْبُلُوغُ وَ الْعَقْلُ وَ الْحُرِّیَّهُ وَ الزَّادُ وَ الرَّاحِلَهُ وَ التَّمَکُّنُ مِنَ الْمَسِیرِ، وَ شَرْطُ صِحَّتِهِ الْإِسْلَامُ، وَ شَرْطُ مُبَاشَرَتِهِ مَعَ الْإِسْلَامِ التَمْیِیزُ. وَ یُحْرِمُ الْوَلِیُّ عَنِ غَیْرِ الْمُمَیِّزِ نَدْباً، وَ یُشْتَرَطُ فِی صحَّتِهِ مِنَ الْعَبْدِ إِذْنُ الْمَوْلَى، وَ شَرْطُ صِحَّهِ النَّدْبِ مِنَ الْمَرْأَهِ إِذْنُ الزَّوْجِ، وَ لَوْ أُعْتِقَ الْعَبْدُ أَوْ بَلَغَ الصَّبِیُّ أَوْ أَفَاقَ الْمَجْنُونُ قَبْلَ أَحَدِ الْمَوْقِفَیْنِ صَحَّ وَ أَجْزَأَهُ عَنْ حِجَّهِ الْإِسْلَامِ، وَ یَکْفِی الْبَذْلُ فِی تَحَقُّقِ الْوُجُوبِ وَ لَا یُشْتَرَطُ صِیغَهٌ خَاصَّهٌ.فَلَوْ حَجَّ بِهِ بَعْضُ إِخْوَانِهِ أَجْزَأَهُ عَنِ الْفَرْضِ،وَ یُشْتَرَطُ وُجُودُ مَا یَمُونُ بِهِ عِیَالَهُ الْوَاجِبِی النَّفَقَهِ‌إِلَى حِینِ رُجُوعِهِ، وَ فِی اسْتِنَابَهِ الْمَمْنُوعِ بِکِبَرٍ أَوْ مَرَضٍ أَوْ عَدُوٍّ قَوْلَانِ، وَ الْمَرْوِیُّ عَنِ عَلِیٍّ عَلَیْهِ السَّلَامُ ذَلِکَ، ‌وَ لَوْ زَالَ الْعُذْرُ حَجَّ ثَانِیاً. وَ لَا یُشْتَرَطُ الرُّجُوعُ إِلَى کِفَایَهٍ عَلَى الْأَقْوَى، وَ لَا فِی الْمَرْأَهِ الْمَحْرَمُ، وَ یَکْفِی ظَنُّ السَّلَامَهِ. وَ الْمُسْتَطِیعُ یُجْزِئُهُ الْحَجُّ مُتَسَکِّعاً، وَ الْحَجُّ مَاشِیاً أَفْضَلُ إِلَّا مَعَ الضَّعْفِ عَنِ الْعِبَادَهِ فَالرُّکُوبُ أَفْضَلُ، فَقَدْ حَجَّ الْحَسَنُ عَلَیْهِ السَّلَامُ مَاشِیاً مِرَاراً، وَ قِیلَ: إِنَّهَا خَمْسَهٌ وَ عِشْرُونَ حِجَّهً، وَ الْمَحَامِلُ تُسَاقُ بَیْنَ یَدَیْهِ.وَ مَنْ مَاتَ بَعْدَ الْإِحْرَامِ وَ دُخُولِ الْحَرَمِ أَجْزَأَهُ‌، وَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِکَ وَ کَانَ قَدِ اسْتَقَرَّ فِی ذِمَّتِهِ قُضِیَ عَنْهُ مِنْ بَلَدِهِ فِی ظَاهِرِ الرِّوَایَهِ، فَلَوْ ضَاقَتِ التَّرِکَهُ فَمِنْ حَیْثُ بَلَغَتْ وَ لَوْ مِنْ الْمِیقَاتِ.وَ لَوْ حَجَّ ثُمَّ ارْتَدَّ‌ثُمَّ عَادَ لَمْ یُعِدْ عَلَى الْأَقْرَبِ، وَ لَوْ حَجَّ مُخَالِفاً ثُمَّ اسْتَبْصَرَ لَمْ یُعِدْ إِلَّا أَنْ یُخِلَّ بِرُکْنٍ، نَعَمْ یُسْتَحَبُّ الْإِعَادَهُ.الْقَولُ فِی حَجِّ الْأَسْبَابِ:لَوْ نَذَرَ الْحَجَّ وَ أَطْلَقَ کَفَتِ الْمَرَّهُ‌وَ لَا تُجْزِئُ عَنْ حِجَّهِ الْإِسْلَامِ، وَ قِیلَ: إِنْ نَوَى حِجَّهَ النَّذْرِ أَجْزَأَتْ وَ إِلَّا فَلَا. وَ لَوْ قَیَّدَ بِحِجَّهِ الْإِسْلَامِ فَهِیَ وَاحِدَهٌ وَ لَوْ قَیَّدَ غَیْرَهَا فَهُمَا اثْنَتَانِ وَ کَذَا الْعَهْدُ وَ الْیَمِینُ، وَ لَوْ نَذَرَ الْحَجَّ مَاشِیاً وَجَبَ وَ یَقُومُ فِی الْمِعْبَرِ، فَلَوْ رَکِبَ طَرِیقَهُ أَوْ بَعْضَهُ قَضَى مَاشِیاً، وَ لَوْ عَجَزَ عَنِ الْمَشْیِ رَکِبَ وَ سَاقَ بَدَنَهً.وَ یُشْتَرَطُ فِی النَّائِبِ‌الْبُلُوغُ وَ الْعَقْلُ وَ الْخُلُوُّ مِنْ حَجٍّ وَاجِبٍ مَعَ التَّمکُّن مِنْهُ وَ لَوْ مَشْیاً وَ الْإِسْلَامُ وَ إِسْلَامُ الْمنُوبِ عَنْهُ وَ اعْتِقَادُهُ الْحَقَّ إِلَّا أَنْ یَکُونَ أَبَا النَّائِبِ.وَ یُشْتَرَطُ نِیَّهُ النِّیَابَهِ مِنْهُ وَ تَعَیُّنُ الْمَنُوبِ عَنْهُ قَصْداً، وَ یُسْتَحَبُّ لَفْظاً عِنْدَ الْأَفْعَالِ، وَ تُبْرَأُ ذِمَّتُهُ لَوْ مَاتَ مُحْرِماً بَعْدَ دُخُولِ الْحَرَمِ وَ إِنْ خَرَجَ‌ ‌مِنْهُ بَعْدُ، وَ لَوْ مَاتَ قَبْلَ ذَلِکَ اسْتُعِیدَ مِنَ الْأُجْرَهِ بِالنِّسْبَهِ، وَ یَجِبُ الْإِتْیَانُ بِمَا شُرِطَ عَلَیْهِ حَتَّى الطَّرِیقِ مَعَ الْغَرَضِ، وَ لَیْسَ لَهُ الاسْتِنَابَهُ إِلَّا مَعَ الْإِذْنِ صَرِیحاً أَوْ إِیقَاعُ الْعَقْدِ مُقَیَّداً بِالْإِطْلَاقِ، وَ لَا یَحُجُّ عَنْ اثْنَیْنِ فِی عَامٍ، وَ لَوِ اسْتَأْجَرَاهُ لِعَامٍ فَسَبَقَ أَحَدُهُمَا صَحَّ السَّابِقُ وَ إِنْ اقْتَرَنَا بَطَلَا، وَ تَجُوزُ النِّیَابَهُ فِی أَبْعَاضِ الْحَجِّ، کَالطَّوَافِ وَ السَّعْیِ وَ الرَّمْیِ مَعَ الْعَجْزِ، وَ لَوْ أَمْکَنَ حَمْلُهُ فِی الطَّوَافِ وَ السَّعْیِ وَجَبَ وَ یُحْتَسَبُ لَهُمَا.وَ کَفَّارَهُ الْإِحْرَامِ فِی مَالِ الْأَجِیرِ وَ لَوْ أَفْسَدَ حَجَّهُ قَضَى فِی الْقَابِلِ، وَ الْأَقْرَبُ الْإِجْزَاءُ، وَ یَمْلِکُ الْأُجْرَهَ.وَ یُسْتَحَبُّ إِعَادَهُ فَاضِلِ الْأُجْرَهِ، وَ الْإِتْمَامُ لَهُ لَوْ أَعْوَزَ وَ تَرْکُ نِیَابَهِ الْمَرْأَهِ الصَّرُورَهِ وَ الْخُنْثَى الصَّرُورَهِ، وَ یُشْتَرَطُ عِلْمُ الْأَجِیرِ بِالْمَنَاسِکِ وَ قُدْرَتُهُ عَلَیْهَا وَ عَدَالَتُهُ فَلَا یُسْتَأْجَرُ فَاسِقٌ وَ لَوْ حَجَّ أَجْزَأَهُ، وَ الْوَصِیَّهُ بِالْحَجِّ تَنْصَرِفُ إِلَى أُجْرَهِ الْمِثْلِ وَ یَکْفِی الْمَرَّهُ إِلَّا مَعَ إِرَادَهِ التَّکْرَارِ.وَ لَوْ عَیَّنَ الْقَدْرَ وَ النَّائِبَ تَعَیَّنَا، وَ لَوْ عَیَّنَ لِکُلِّ سَنَهٍ قَدْراً وَ قَصَرَ کُمِّلَ مِنَ الثَّانِیَهِ فَإِنْ لَمْ تَسَعْ فَالثَّالِثَهُ، وَ لَوْ زَادَ حُجَّ مَرَّتَیْنِ فِی عَامٍ مِنَ اثْنَیْنِ. وَ الْوَدَعِیُّ الْعَالِمُ بِامْتِنَاعِ الْوَارِثِ یَسْتَأْجِرُ عَنْهُ مَنْ یَحُجُّ أَوْ بِنَفْسِهِ، وَ لَوْ کَانَ عَلَیْهِ حِجَّتَانِ إِحْدَیهُمَا نَذْرٌ فَکَذَلِکَ إِذِ الْأَصَحُّ أَنَّهُمَا مِنَ الْأَصْلِ، وَ لَوْ تَعَدَّدُوا وُزِّعَتْ، وَ قِیلَ: یَفْتَقِرُ إِلَى إِذْنِ الْحَاکِمِ، وَ هُوَ بَعِیدٌ.

    فهرست کتاب الحجّ

    الفصل الأول فی شرائطه و أسبابه :

    الفصل الثانی فی أنواع الحج :

    الفصل الثالث فی المواقیت :

    الفصل الرابع فی أفعال العمره :

    الفصل الخامس فی أفعال الحج :

    الفصل السادس فی کفارات الإحرام :

    الفصل السابع فی الإحصار و الصد :

    خاتمه : تجب العمره على المستطیع إلیها سبیلا بشروط الحج

    ثبت دیدگاه

    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.